Ksantypa jest motywem literackim wykorzystywanym od starożytności. Odwoływano się do jej przysłowiowej swarliwości i trudnego charakteru. W takiej postaci pojawia się m.in. u: św. Hieronima, Przeciwko Jowinianowi (Adversus Jovinianum, 1.48), (392 r. n.e.), Geoffreya Chaucera, Opowieści kanterberyjskie (727-732), (XIV w.), Johna Gowera, Confessio Amantis (3:639-698), (XIV w.), George’a Peele’a, komedia Bajka staruchy (1589), Nicola Minato, libretto opery La patienza di Socrate con due moglie (1731).
Autorzy wprowadzali postać kłótliwej żony, przywrównując ją do Ksantypy, m.in. William Shakespeare w Poskromieniu złośnicy (1592, akt 1 scena 2) czy Henry Fielding w Historii życia Toma Jonesa (1749, w postaci pani Partridge).
Pojawiały się także próby reinterpretacji jej postaci: Christine de Pisan, Księga o mieście kobiet (2.21.1), (1405), Amy Levy, wiersz Xantippe (wiersz) (1880). Alfredo Panzini, powieść Santippe (1914), Ludwik Hieronim Morstin – sztuka Obrona Ksantypy (1939), w której jest ona przedstawiana jako żona zaniedbywana przez Sokratesa.