W pierwszej z nich Bauer mówi o religii jako przyczynie „opiumowego otępienia”; w drugiej Bauer wspomina o „opiumowym” wpływie teologii.
Charles Kingsley, kanonik Kościoła Anglii, tak pisał w 1847 roku, cztery lata po Marksie:Używaliśmy Biblii tak, jakby była tylko specjalnym podręcznikiem dla konstabli, dawką opium dla podtrzymania cierpliwości zwierząt jucznych, gdy były przeciążone, zwykłą książką do utrzymania porządku wśród biednych.Podobne stanowisko prezentowały Gromady Ludu Polskiego, które już w 1837 roku określiły religie jako blekot czyli środek odurzającyPraca zbiorowa, Leksykon religioznawczy, Warszawa 1988, s.22..
Współczesne porównania Część pisarzy dokonuje współczesnego porównania wyrażenia "opium ludu" do fandomów, celebrytów, rozpraszania uwagi przez telewizję, Internet i inne rozrywki itp. Można to postrzegać jako paralelę do koncepcji chleba i igrzysk.