Na początku 1935 r. Roman Stopa otrzymał roczne stypendium Funduszu Kultury Narodowej im. J. Piłsudskiego. Przyznane środki dały mu możliwość podjęcia badań w pd.-zach. Afryce, gdzie ostatecznie przebywał przez dziewięć miesięcy. Podróż Stopy na tereny obecnej Namibii, Botswany i Republiki Południowej Afryki trwała od lutego do grudnia 1935. Od 1962 pracował jako profesor UJ. Pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
Badania naukowe Był wybitnym polskim specjalistą w zakresie języków mlaskowych, uczniem językoznawcy prof. Jana Michała Rozwadowskiego. W latach 1935–1936 prowadził badania językowe i folklorystyczne wśród Buszmenów i Khoikhoi (Hotentotów) w Afryce Południowo-Zachodniej. Był wykładowcą języków afrykańskich: suahili, hausa, ewe, hotentockich, buszmeńskich. Był również wykładowcą muzykologii porównawczej Afryki.
Był autorem wielu prac, m.in.:
Teksty hotentockie (1936) Die Schnalze (1939) Hotentoci (Kraków 1949) Mały słownik suahilijsko-polski i polsko-suahilijski (1966 wspólnie z B. Garlickim) Structure of Bushman and its traces in Indo-European (1972) Spod chłopskiej strzechy na katedrę uniwersytetu – wspomnienia (wyd. 1: Kraków 1987;