Zabieg sanitarny – zespół czynności mających na celu usunięcie środków skażających, zakażających i promieniotwórczych z powierzchni ciała człowieka. Mogą być całkowite lub częściowe.
Częściowe zabiegi sanitarne Częściowe zabiegi sanitarne mają na celu jak najszybsze usunięcie z odkrytych części ciała substancji promieniotwórczych, środków trujących i biologicznych. Dłuższe utrzymanie ich na ciele spowoduje bowiem wchłonięcie ich przez drogi oddechowe, błony śluzowe, skórę, oczy, a w konsekwencji porażenie wewnętrzne, owrzodzenia, rany, utratę wzroku. Przeprowadza się je jak najszybciej po stwierdzeniu skażenia, a więc jeszcze na terenie skażonym lub natychmiast po jego opuszczeniu. Zabiegi sanitarne należy poprzedzić częściową dezaktywacją ubrania przez strzepanie pyłu promieniotwórczego. Można go też usunąć z ubrania za pomocą miotełki zmoczonej w wodzie lub płynie dezaktywacyjnym, przemyć nieskażoną wodą odsłonięte powierzchnie rąk i szyi, część twarzową maski przeciwgazowej, a po zdjęciu maski umyć twarz i przepłukać jamę ustną. W razie skażenia trwałymi środkami trującymi konieczne jest szybkie odkażenie odsłoniętych części ciała, obuwia, ubrania, maski. Przy braku wody skażone miejsca oczyszcza się tamponem z waty lub gazy zwilżonym płynem z indywidualnego pakietu przeciwchemicznego (IPP).