thumb|Wilżyna ciernista Wilżyna (Ononis L.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Obejmuje 88 gatunków. Najwięcej ich występuje w Europie, poza tym rosną w zachodniej Azji i północnej Afryce. W Polsce w zależności od ujęcia systematycznego występują dwa lub trzy blisko spokrewnione gatunki (wszystkie objęte są w Polsce ochroną prawną)Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (). Wilżyny rosną na terenach nasłonecznionych, na klifach, skałach, w murawach i zaroślach.
Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne, niektóre bywają lokalnie wykorzystywane jako lecznicze. thumb|Ononis fruticosa thumb|Ononis pubescens Rozmieszczenie geograficzne Wilżyny występują w większości w Europie – na kontynencie tym rośnie 49 gatunków. Poza tym zasięg rodzaju obejmuje zachodnią Azję sięgając na wschodzie po Pakistan, zachodnie Chiny i zachodnią Syberię. Wilżyny rosną także w północnej Afryce (w tym na Wyspach Kanaryjskich, gdzie obecne są trzy endemity) oraz na Półwyspie Somalijskim.