Harun ar-Raszid (arab. هارون الرشيد; ur. 17 marca 763 w Reju w Iranie, zm. 24 marca 809 w Tusie, ob. Meszhed) – piąty i najbardziej znany kalif (od 786) z dynastii Abbasydów, ojciec kalifów Al Mamuna, Al-Amina i Al-Mutasima. Jeden z najwybitniejszych władców muzułmańskich, mecenas nauki i sztuki. W Europie zyskał popularność jako bohater Księgi tysiąca i jednej nocy.
Wybrane wiadomości Harun ar-Raszid urodził się w Persji i tam spędził swoje dzieciństwo pod opieką bogatej i wpływowej irańskiej rodziny Barmakidów. Po śmierci kalifa Al-Mahdiego, ojca Haruna, następcą został starszy brat Haruna, jako Al-Hadi. Harun ar-Raszid zdetronizował go i kazał zamordować w 786, sam zostając kalifem w Bagdadzie. Wraz z jego dojściem do władzy, wzmocniła się niebywale pozycja rodu Barmakidów. Utrzymanie integralności terytorialnej kalifatu, który osiągnął wówczas największy zasięg terytorialny, wymagało nieprzerwanych działań wojennych i stało się kluczowym elementem polityki zagranicznej Ar-Raszida. Pociągnęło to za sobą kolejne wojny z Cesarstwem Bizantyjskim (zajęcie Anatolii, Cypru, zmuszenie cesarza bizantyjskiego do zapłacenia wysokiego trybutu) oraz tłumienie nieprzerwanych buntów w rozległej monarchii: w Syrii, Jemenie i Egipcie. Panowanie Haruna ar-Raszida zbiegło się z okresem rządów w Europie Karola Wielkiego.