W latach 1971-1975 Instytut koordynował projekt węzłowy „Badania nad informacją genetyczną drobnoustrojów, u roślin i zwierząt”.

W latach 80., także w latach stanu wojennego, wielu pracowników IBB było zaangażowanych w aktywność podziemnych struktur opozycyjnych: KOR, „Solidarności” czy wydawnictw omijających cenzurę.

Najważniejszym wydarzeniem w historii Instytutu w latach 90. była przeprowadzka do nowo wybudowanej własnej siedziby przy ulicy Pawińskiego 5a. Łączna powierzchnia użytkowa nowego budynku wyniosła 16 737 m2, prawie 7-krotnie więcej niż powierzchnia pomieszczeń przy ul. Rakowieckiej 36.

W 1991 r. rozpoczęła działalność Pracownia Sekwencjonowania DNA i Syntezy Oligonukleotydów, która jako pierwsza polska placówka udostępniła w 1999 r. serwis sekwencjonowania DNA i syntezy oligonukleotydów dla naukowców w całej Polsce.

W 2001 i 2007 w Instytucie uruchomione zostały kolejne pracownie usługowo badawcze: Laboratorium Spektrometrii Mas (w 2001 r.) oraz Pracownia Mikroskopii Fluorescencyjnej (w 2007 r.). W 2012 r. do struktury IBB włączono Zakład Biologii Antarktyki PAN i IBB przejął odpowiedzialność za funkcjonowanie Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego na Wyspie Króla Jerzego (Antarktyka Zachodnia)Uchwała Nr 53/2011 Prezydium PAN z dnia 29 listopada 2011 r..