Skarb Atanaryka (w późniejszych wydaniach Pan Samochodzik i skarb Atanaryka) – polska powieść dla młodzieży autorstwa Zbigniewa Nienackiego, wydana po raz pierwszy w 1960 roku. Wraz z powieściami Uroczysko (1957) i Pozwolenie na przywóz lwa (1961) została przez autora zaliczona jako prequel do cyklu Pan Samochodzik, opisującego przygody Tomasza, detektywa amatora noszącego to przezwisko.
O książce Wydarzenia opisane w książce mają miejsce tuż po zakończeniu przez bohatera studiów na kierunku historia sztuki, to jest na przełomie czerwca i lipca 1958 roku.
Akcja książki ma miejsce w trakcie badań archeologicznych cmentarzyska Gotów. Pokazuje dzień codzienny pracy archeologa oraz perypetie bohatera związane ze sprawami męsko-damskimi. Merytorycznie treść powieści nawiązuje do Uroczyska.
Powieść powstała na kanwie reportażu z wykopalisk archeologicznych prowadzonych w Węsiorach, który Nienacki opublikował w łódzkim tygodniku Odgłosy w 1958 roku. Większość informacji zawartych w reportażu została włączona do książki.