Kluszczyński, Leon Wyczółkowski; 1852-1936, Kraków 2022, s. 28.. W 1911 r. ciężko chory przeszedł na emeryturęBaziak J., Leon Wyczółkowski - kolejne życie, Bydgoszcz 2010, s. 54..
Wybuch I wojny światowej zastał go w majątku Malinowszczyzna w okolicach Wilejki na Litwie, gdzie studiował pejzaż leśnyTwarowska M., Leon Wyczółkowski, Warszawa 1962, s. 32.. Pospiesznie wrócił do Warszawy, gdzie spędził rok, nie mogąc przedostać się do KrakowaTwarowska M., Leon Wyczółkowski, Warszawa 1962, s. 33.. Malował akwarele i wykonywał litografie z widokami Starego Miasta (Teka Stara Warszawa). Od 1915 r. przebywał w Krakowie, gdzie związał się z Legionami Piłsudskiego. Kilka miesięcy w 1916 r. przebywał w 6 pułku piechoty w obozie pod Warszawą. Wykonał wtedy cykl Wspomnienia z LegionowaSekuła-Tauer E., Leon Wyczółkowski, Wrocław 2001, s. 62..
Okres wielkopolsko-pomorski