Lekkie Jaki-1 W celu polepszenia osiągów samolotu, podejmowano próby zmniejszenia jego masy, jednak na ogół bez większych zmian konstrukcyjnych, a przez redukcję wyposażenia. Już w marcu-kwietniu 1942 zbudowano w ramach 60. serii 10 samolotów Jak-1 (z silnikiem M-105PA) w lżejszym wariancie dla jednostek obrony powietrznej, m.in. z uzbrojeniem zredukowanym do działka 20 mm oraz zastosowanym metalowym usterzeniem od Jaka-7. Miały one większą prędkość i lepszą manewrowość. Używane były w pułku 12. GIAP obrony Moskwy. Pomimo początkowych planów, produkcji nie kontynuowano z uwagi na wprowadzenie wzmocnionego silnika M-105PF.
Pod wrażeniem osiągów niemieckiego Bf 109G, w październiku 1942 zbudowano 20 Jaków o lżejszej konstrukcji z silnikiem M-105PF (w ramach 96. serii), pozbawionych m.in. karabinów maszynowych, radiostacji i z usterzeniem od Jaka-7. Dzięki obniżeniu masy do 2780 kg, ich osiągi wzrosły, zwłaszcza prędkość wznoszenia (prędkość pozioma do 592 km/h). Używane były w 512. i 520. pułkach myśliwskich.
Użycie