Jan Zemełka (ur. 1539 w Kurowie koło Konina, zm. 27 grudnia 1607 w Koninie) – polski lekarz i filozof, działacz społeczny.
Był synem Anny i Macieja Zemełków (ojciec był sołtysem Kurowa). Jego mieszczańska rodzina wzbogaciła się dzięki udzielaniu kredytów kapitałowych. Ojciec zakupił place w Koninie, folusz na Borzętowie i sołectwo w Kurowie, wsi miejskiej Konina. Rozpoczął budowę pierwszej murowanej kamienicy w konińskim rynku („domu Zemełki”).
Jan Zemełka w 1560 r. podjął studia na Akademii Krakowskiej na Wydziale Sztuk Wyzwolonych, które ukończył w 1569 roku ze stopniem mistrza (magister artium). Później w latach 1570–1571 przebywał w Krakowie odpracowując – zgodnie ze zwyczajem – dwa lata w charakterze pomocnika profesora. Następnie kontynuował studia na słynnym uniwersytecie w Padwie na wydziale medyko-filozoficznym uzyskując w 1575 r. tytuł doktora medycyny i filozofii.
Po powrocie do kraju i krótkim pobycie w Koninie Zemełka przeniósł się do Kalisza, w którym spędził kolejne lata, podczas których aż 11 razy pełnił funkcje urzędowe (burmistrza, wójta, rajcy) oraz prowadził praktykę lekarską. Ożenił się z córką złotnika Marcina Rożka z Koła. Podczas zarazy w 1588 r. Zemełka tajemniczo zniknął z Kalisza z miejską kasą.