VSAM (Virtual Storage Access Method) – specjalny, dodatkowy system dostępu i przetwarzania zbiorów danych, zlokalizowanych na nośnikach o dostępie bezpośrednim, wprowadzonych w maszynach cyfrowych IBM/370 i następnych, wyposażonych w pamięć wirtualną w systemie operacyjnym OS.
Budowa systemu System VSAM tworzą: VSAM: metoda dostępu IDCAMS: program usługowy zarządzający środowiskiem VS: specjalne środki systemu OS. Powyższe elementy tworzyły specjalizowane środowisko programowe, przeznaczone do rozszerzonego przetwarzania danych.
Organizacja zbiorów danych System VSAM udostępniał dodatkowe (w stosunku do systemu OS) organizacje zbiorów danych: pozycyjną (entry sequenced data set, ESDS) kluczową (key sequenced data set, KSDS) komórkową (relative record data set, RRDS). Operator – programista – posługujący się określonym źródłem danych programował przetwarzanie określonych kolekcji, na które były przechowywane w plikach: danych indeksów indeksów pobocznych innych.
Organizacja pozycyjna Ten rodzaj wywodzi się z organizacji szeregowej.