Gandalf z Aragornem poprowadził wojsko na ostateczne starcie z Sauronem pod Czarną Bramą, aby odciągnąć jego uwagę od Froda. Podczas rozmowy przed bitwą nie przyjął warunków Rzecznika Saurona, który pokazał im przedmioty Froda. Po zniszczeniu Pierścienia wysłał orły, aby uratowały Froda i Sama.
Po zakończeniu Wojny o Pierścień koronował Aragorna, jako króla Elessara oraz pomógł mu odnaleźć szczepkę Białego Drzewa Gondoru. Odprowadził Hobbitów do granicy Shire i udał się na spotkanie z Tomem Bombadilem. 29 września 3021 r. TE odpłynął za Morze z Frodem i Bilbem oraz Galadrielą i Elrondem.
Imiona
Gandalf ma być angielskim odpowiednikiem imienia w języku westron, znaczącego „Elf Różdżki”, które zostało mu nadane na północy przez mieszkańców Dale. Nadano mu takie imię, ponieważ ludzie błędnie uważali go za elfa lub też kojarzyli go z nimi, wiedząc o jego bliskich kontaktach z tym ludem.
Quenejskim imieniem Gandalfa był Olórin. Istnieją dwie możliwe jego etymologie: od słowa olor, które oznacza ‘marzenie, wytwór wyobraźni’ lub od olo-s ‘wizja, fantazja’. Tak nazywali go elfowie w Valinorze i to oni je mu nadali lub przetłumaczyli na swój język jego wcześniejsze imię.