Cyjanki – związki chemiczne, sole kwasu cyjanowodorowego, które zawierają anion cyjankowy (). Związki organiczne zawierające grupę CN nazywane są nitrylami.
Otrzymywanie Cyjanowodór otrzymuje się głównie w procesie Andrussowa, poprzez wysokotemperaturową reakcję amoniaku, tlenu i metanu w fazie gazowej:
W wyniku reakcji neutralizacji HCN wodorotlenkiem metalu alkalicznego powstaje odpowiedni cyjanek:
Cyjanki można otrzymać również bezpośrednio z amoniaku. Przykładowo, cyjanek sodu otrzymuje się w procesie rozpoczynającym się od reakcji amoniaku z sodem, w wyniku czego powstaje amidek sodu:
Następnie amidek ogrzewa się z węglem drzewnym, w wyniku czego powstają kolejno , a z niego w wyniku dalszego podgrzewania cyjanek sodu:
Właściwości Właściwości chemiczne Cyjanki są silnymi ligandami tworzącymi trwałe związki kompleksowe z metalami przejściowymi, głównie w postaci kompleksów niskospinowych, połączonych z jonem centralnym atomem węgla. Ze względu na obecność wolnej pary elektronowej na atomie azotu, w pewnych kompleksach łączy się z dwoma kationami metalu wg schematu: . Przykładem takich związków są połączenia jonów kompleksowych lub z metalami, m.in.