Czym jest stan trzeci? (fr. Qu'est-ce que le tiers état?) – broszura wydana przez Emmanuela Sieyèsa w styczniu 1789 roku.
Powstanie utworu
W roku 1788 król Francji Ludwik XVI zaproponował zwołanie Stanów Generalnych po ponad 150-letniej przerwie. Na polecenie króla, minister finansów Jacques Necker zaprosił francuskich pisarzy na posiedzenie Stanów, by przedstawili na tym forum swoje poglądy. Pozwoliło to Sieyèsowi ogłosić słynny pamflet ze stycznia 1789 roku pt. "Czym jest stan trzeci?" ("Qu’est-ce que le tiers état?").
Treść Autor przedstawił w swoim utworze krytykę ówczesnej sytuacji społecznej i wskazał na konieczne, jego zdaniem, reformy. Postulował, by głos każdego stanu był proporcjonalny do tego, jaką stanowi część społeczeństwa. Zmiana taka byłaby korzystna dla stanu trzeciego, stanowiącego 96% społeczeństwa francuskiego.
W pamflecie Sieyèsa zawarte było rozróżnienie pomiędzy czynnym i biernym prawem wyborczym. Sieyès opowiadał się za cenzusem majątkowym w polityce oraz przyznaniem praw wyborczych wyłącznie mężczyznom.
Rola stanu trzeciego Swój wywód Sieyès rozpoczął w następujących słowach: , tłum.: