Podczas ekwiwalentnej wymiany producent otrzymuje za swój oferowany towar określoną ilość innego towaru. Proporcja, w jakiej jeden towar jest wymieniany na inny, nazywana jest wartością wymienną towaru. W prostej wymianie towarowej posiadany towar jest wymieniany na inny towar (barter). Wraz z rozwojem gospodarki towarowej wyodrębnia się jeden towar, który dobrze spełnia rolę ogólnego, powszechnego ekwiwalentu – jest to pieniądz. W tej formie wymiany funkcjonują dwa niezależne akty: wymiany posiadanego towaru za pieniądz (akt sprzedaży) i wymiany pieniądza na inny towar (akt kupna). W tej formule wartość wymienną towaru wyraża się za pomocą ceny.
Wartość towaru Koncepcja marksowska twierdzi, że wartość towaru stanowią społecznie niezbędne nakłady pracy potrzebne do jego wytworzenia. Według tej koncepcji praca jest jedynym czynnikiem produkcji, który tworzy wartość towaru.
Koncepcja neoklasyczna zakłada, że wszystkie czynniki produkcji: ziemia, praca i kapitał są wartościotwórcze. Każdy z nich tworzy część wartości towaru.