Главное управление контрразведки (ΓУКР) СМЕРШ Народного комиссариата обороны СССР).

Akronim pochodzi od wyrażenia Smiert’ szpionam, czyli po polsku śmierć szpiegom, i według źródeł rosyjskich jego pomysłodawcą był Stalin lub starsi oficerowie bezpieczeństwa państwowego, pamiętający czasy rewolucji i tworzenia struktur z podobnie wymyślnymi nazwami.

We wczesnych książkach Iana Fleminga o Jamesie Bondzie występuje fikcyjna organizacja kontrwywiadowcza o nazwie SMERSH (angielska pisownia rosyjskiego akronimu wyrazów Smiert’ szpionam), będąca przeciwnikiem brytyjskiego wywiadu, najprawdopodobniej wzorowana na radzieckim Smierszu.

Korzenie Kontrwywiadu wojskowego w ZSRR Pierwszym organem kontrwywiadu wojskowego utworzonym przez bolszewików, był Oddział do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem, podlegający pod tzw. Czekę. Czyli pierwszą policję polityczną w Rosji Sowieckiej, która przez następne 4 lata wykazała się okrutną bezwzględnością w walce z realną opozycją i organizacjami uznanymi przez Lenina i Dzierżyńskiego jako wrogie. Naczelnikami owego oddziału byli kolejno Iwan Połukarow, Mārtiņš Lācis (lub: Łacis), Mykoła Skrypnyk.