W 1953 powzięto decyzję o utworzeniu Stowarzyszenia Przyjaciół Historii Miasta, które rok później przekształciło się w Stowarzyszenie Miłośników Historii i Zabytków Ziemi Tarnogórskiej, a następnie w Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej. Jego zadaniem była opieka nad podziemiami i zabytkami oraz urządzenie muzeum miejskiego we współpracy z Muzeum Górnośląskim. Na siedzibę muzeum wybrano dom Sedlaczka. W 1957 rozpoczął się remont budynku, podczas którego odkryto polichromowany strop prawdopodobnie z przełomu XVI i XVII wieku i poddano go konserwacji.
Pierwsza stała ekspozycja w trzech wyremontowanych salach udostępniona została w sierpniu 1958 i wydarzenie to uznaje się za początek działalności Muzeum w Tarnowskich Górach. 1 stycznia 1959 stało się ono tarnogórskim oddziałem Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, a 1 lipca uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej zostało ono przekazane administracyjnie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Tarnowskich Górach. Od 1990 jest samodzielną instytucją kultury.
W grudniu 2025 roku uroczyście otwarto Dworzec Kultury – oddział Muzeum w Tarnowskich Górach mieszczący się na piętrze zabytkowego dworca kolejowego przy ul.