Produkcja Jeszcze przed przywróceniem produkcji serialu Doktor Who w 2004 roku, osoba odpowiedzialna za jego powrót na antenę i późniejszy producent wykonawczy tegoż serialu – Russell T. Davies – zaczął rozwijać pomysł na serial zawierający wątki zarówno kryminalne, jak i science-fiction, w stylu amerykańskich seriali takich jak Buffy: Postrach wampirów i Anioł ciemności. Pomysł na serial, pierwotnie zatytułowany Excalibur, został porzucony aż do roku 2005, gdy kontroler kanału BBC Three, Stuart Murphy, zaproponował Daviesowi stworzenie serialu science fiction przeznaczonego dla starszej widowni, którego emisja mogłaby się odbywać w godzinach wieczornych.
Podczas produkcji pierwszych odcinków wznowionego serialu Doktor Who (które były później emitowane w 2005 roku), do zamaskowania produkcji serialu – by zapobiec wyciekowi informacji i przechwyceniu materiału wyjściowego – używano anagramu nazwy serialu – Torchwood. Daviesowi tak bardzo spodobał się ten anagram, że połączył słowo Torchwood z jego wcześniejszym pomysłem Excalibur i postanowił stworzyć na tej podstawie spin-offa Doktora Who. Następnie słowo Torchwood oraz historia Instytutu zostały „zasiane” w odcinkach drugiego sezonu serialu Doctor Who, otwierając w ten sposób drzwi do spin-offu.