(ur. 22 czerwca 1946 w Nowym Sączu, zm. 9 stycznia 2015 w Warszawie) – polski polityk i ekonomista. Prezes Rady Ministrów w latach 1995–1996, marszałek Sejmu II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005.
W latach 1987–1989 pierwszy sekretarz Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Białej Podlaskiej, w 1989 minister-członek Rady Ministrów w rządzie Mieczysława Rakowskiego, a w 2004 Wiceprezes Rady Ministrów oraz minister spraw wewnętrznych i administracji w rządzie Leszka Millera, w latach 1989–2005 poseł na Sejm X, I, II, III i IV kadencji, przewodniczący Socjaldemokracji Rzeczypospolitej Polskiej (1996–1997) i Sojuszu Lewicy Demokratycznej (2004–2005), wiceprzewodniczący SLD w latach 2003–2004 i 2012–2015.
Życiorys Wykształcenie i działalność zawodowa W młodości mieszkał w Nowym Sączu, był ministrantem w parafii św. Małgorzaty w tym mieście. Jako nastolatek rozpoczął naukę w szkole średniej w niższym seminarium duchownym w Tarnowie. Placówka ta (wraz z innymi tego typu ośrodkami) została zlikwidowana, zanim zdążył ją ukończyć. Egzamin dojrzałości zdał w szkole publicznej – został absolwentem I Liceum Ogólnokształcącego im. Kazimierza Brodzińskiego w Tarnowie.