punktem kulminacyjnym fali protestów był strajk powszechny w październiku 1905 r., w którym wzięło udział dwa miliony robotników, urzędników i pracowników umysłowychA. Asher, The Revolution of 1905. Russia in Disarray, Stanford University Press, Stanford 1988, , s. 215-218.. Doszło też do buntu załogi pancernika „Potiomkin” i wielu innych okrętów, oraz zbrojnych wystąpień rewolucyjnych w ośrodkach przemysłowych Moskwy, Uralu, na Łotwie i w Królestwie Polskim.
Przed I wojną światową Nastroje rewolucyjne thumb|upright=1.2|Krwawa niedziela
Wybuch rewolucji w 1905 roku nie załamał caratu, ale Mikołaj II zmuszony został do wprowadzenia zmian w swym jedynowładztwie. W kwietniu 1906 roku utworzony został, w drodze wyborów pośrednich, pierwszy rosyjski parlament – I Duma Państwowa. Okazał się dla cara zbyt opozycyjny, został więc przez niego rozwiązany i rozpisano nowe wybory do parlamentu. Wywołało to serię buntów w wojsku i strajków robotniczych, stłumionych przez władze. Również II Dumę car rozwiązał i dopiero III Duma, wybrana w październiku 1907 roku, w oparciu o nowe prawo wyborcze, przetrwała całą swą pięcioletnią kadencję, niemal całkowicie podporządkowując się woli cara i polityce rządu Stołypina. Równocześnie fala wystąpień rewolucyjnych opadła.