Kurhannik (Buteo rufinus) – gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), zamieszkujący południowo-wschodnią Europę, Bliski Wschód, Azję Środkową oraz północną Afrykę. Ptaki występujące najbardziej na północy wędrują.
Do Polski zalatuje regularnie (do końca 2015 stwierdzony 287 razy, łącznie obserwowano 320 osobników). Zwiększenie liczby pojawów w ostatnich latach skłoniło Komisję Faunistyczną Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego do usunięcia kurhannika z dniem 01.01.2016 z listy gatunków podlegających weryfikacji.
Taksonomia thumb|left|200px|Ilustracja załączona do pierwszego opisu w Atlas zu der Reise im nördlichen Afrika Po raz pierwszy gatunek opisał niemiecki lekarz Philipp Jakob Cretzschmar w publikacji Atlas zu der Reise im nördlichen Afrika wydanej drukiem w 1829. Do opisu dołączona była tablica barwna. Autor nie wskazał miejsca odłowienia holotypu, a jedynie kilka siedlisk, z których pochodziły badane ptaki – Nubię, Szandi, Sannar oraz Abisynię (dzisiejsza Etiopia). Nowemu gatunkowi nadał nazwę Falco rufinus. Obecnie (2025) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) umieszcza gatunek w rodzaju Buteo.