Legenda herbowa Wszystkie podania na temat pochodzenia herbu Tarnawa wiążą jego początek z rycerzem z Rodos, czerpiąc inspirację z podobieństwa Tarnawy do herbu Joannitów. Bartosz Paprocki, w Gnieździe cnoty, przytacza wierszowaną legendę opisującą cnotliwego rycerza Joannitę Boguchwała, przybyłego zza wielkiego morza. Godła w herbie mają według legendy symbolizować walkę chrześcijańskiego rycerza z poganami (umieszczenie półksiężyca na poślednim miejscu wobec triumfującego krzyża), w bitwie pod górą Tarnawa. Od góry tej herb miał według Paprockiego wziąć swoją nazwę. Legenda ta jest oczywiście nieprawdziwa, choćby z tego względu, że Paprocki umieszcza jej akcję w 1063 roku, podczas gdy Joannici osiedli na Rodos dopiero w 1308 roku. Ponadto, pierwszy historyczny Tarnawita jest wzmiankowany w roku 1220.
Etymologia Według Józefa Szymańskiego, nazwa herbu i zawołanie są nierozpoznane. Szymański podaje jednak teorię Brücknera z Encyklopedii staropolskiej (str. 420), że jest to nazwa topograficzna. Topograficzne pochodzenie nazwy sugeruje też przytaczana wcześniej legenda.