Powstanie organizacji Ruch ukraiński na Białostocczyźnie zaczął tworzyć stałą strukturę organizacyjną w 1985, gdy wznowiło działalność istniejące dawniej koło UTSK w Kleszczelach. W następnych latach powstawały koła w Czeremsze, Bielsku Podlaskim i Białymstoku (1987) oraz w Hajnówce (1989). Na początku 1990 UTSK zostało przeorganizowane w Związek Ukraińców w Polsce, w skład którego wszedł Podlaski Oddział Związku Ukraińców w Polsce, mający prowadzić ukraińską działalność społeczno-kulturalną na terenie Białostocczyzny. Struktura organizacyjna nowej, niezależnej od Związku Ukraińców w Polsce, organizacji zaczęła tworzyć się 22 marca 1992, gdy na zebraniu działaczy ruchu ukraińskiego w Bielsku Podlaskim, powołano do życia nową organizację ukraińską – Związek Ukraińców Podlasia. ZUP powstał jako już niezależny kontynuator działań Podlaskiego Oddziału Związku Ukraińców w Polsce, który w rezultacie został zlikwidowany. Pierwszym przewodniczącym nowej organizacji został Jerzy Ignatiuk, ówczesny wójt gminy Bielsk Podlaski. Wiceprzewodniczącymi zostali Jan Kiryziuk oraz Grzegorz Kuprianowicz, pełniący też ówcześnie funkcję sekretarza ukraińskiego czasopisma „Nad Buhom i Narwoju”.