Tekst składa się ze wstępu i siedmiu rozdziałów: I. Na bezdrożach naszej myśli II. Charakter narodowy III. Nasza bierność IV. Poglądy polityczne i typ życia umysłowego V. Oszczędność sił i ekspansja VI. Odrodzenie polityczne VII. Zagadnienia narodowego bytu Późniejsze wydania zawierają ponadto dodane przez autora w wydaniu trzecim i czwartym dopełnienia: Podstawy polityki polskiej oraz Przewroty.
Dmowski w Myślach nowoczesnego Polaka przedstawił społeczne i polityczne założenia ruchu narodowego. Głosił, że naród stanowi organiczną jedność. Sprzeciwiał się walce klasowej głoszonej przez marksizm. Zdaniem Dmowskiego czasy szlachty i arystokracji bezpowrotnie minęły.
Teraz o interes Polski mają walczyć nie tylko ziemianie i wielcy przedsiębiorcy, ale także drobnomieszczaństwo i rolnicy.
Dmowski starał się odwieść robotników od ideologii socjalistycznej. Głosił, że w Polsce zorganizowanej według zasad narodowych czeka ich lepszy los niż w państwie stworzonym przez socjalistów, gdzie robotnicy wyzwoleni z ucisku burżuazyjnego zostaną pozbawieni wolności, tradycji i własności.
Dmowski bronił własności prywatnej i gospodarki kapitalistycznej. Uważał, że własność prywatna musi być używana zgodnie z interesem narodowym.