thumb|175px|Mistrz świata 1948,Michaił Botwinnik Mistrzostwa świata w szachach 1948 – zorganizowany przez FIDE i rozegrany w Hadze oraz Moskwie w dniach 1 marca–18 maja turniej szachowy, mający na celu wyłonienie mistrza świata. Był to pierwszy w historii przypadek, gdy o tytule mistrza świata decydował turniej, a nie mecz. Spowodowane to było śmiercią (w roku 1946) dotychczasowego mistrza, Aleksandra Alechina. Sytuacja ta pozwoliła na unormowanie zasad dotyczących wyłaniania mistrza świata, do tej pory niejasnych i polegających na tym, iż urzędujący mistrz sam wybierał sobie przeciwnika spośród wybitnych szachistów, który w dodatku zobowiązany był do wniesienia wysokiej opłaty za możliwość walki o tron szachowy. Decyzję o organizacji turnieju podjęto na XVII Kongresie FIDE, który odbył się w Winterthur w roku 1946, zaś rok później na Kongresie w Hadze zatwierdzono szczegóły regulaminowe, z których najważniejszymi były formuła turnieju (system czterokołowy) oraz liczba (6) i skład uczestników.