thumb|200px|Szachy z Lewisna górze: król, hetman („królowa”), goniecpośrodku: skoczek, wieża, pionna dole: zbliżenie „królowej” Szachy z Lewis – jedna z kilku zachowanych do dziś kolekcji średniowiecznych bierek szachowych. Nazwa pochodzi od miejsca ich znalezienia – szkockiej wyspy Lewis.
Pochodzenie Przypuszcza się, że bierki zrobiono w Norwegii, być może były wykonane w XII wieku przez rzemieślników z Trondheim, gdzie znajdowano podobne egzemplarze. W tym okresie Hebrydy Zewnętrzne, razem z innymi dużymi szkockimi wyspami, należały do Norwegii. Niektórzy historycy uważają, że szachy z Lewis zostały ukryte (bądź zgubione) na skutek nieszczęśliwego wypadku, który wydarzył się podczas ich transportu z Norwegii do zamożnych osad na wschodnim wybrzeżu Irlandii.
Wykonanie Prawie wszystkie elementy kolekcji są wyrzeźbione z kłów morsów, pozostałe wykonano z zębów wieloryba. 93 elementy należą do 4 lub 5 zestawów, z których dwa są kompletne. W sumie szachy z Lewis składają się z 8 królów, 8 królowych, 16 gońców, 15 skoczków, 12 wież i 19 pionów. Wszystkie bierki są rzeźbami o ludzkich kształtach, z wyjątkiem pionów, które przypominają kamienie nagrobne. Skoczki są przedstawione jako jeźdźcy (na miniaturowych koniach), trzymający włócznie i tarcze.