Butlonos (Tursiops) – rodzaj wodnych ssaków z podrodziny Delphininae w obrębie rodziny delfinowatych (Delphinidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące we wszystkich wodach świata.
Morfologia Długość ciała 190–380 cm, noworodków 84–140 cm; masa ciała 136–635 kg.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1843 roku angielski zoolog John Edward Gray w publikacji własnego autorstwa zatytułowanej Lista okazów ssaków w kolekcji Muzeum Brytyjskiego. Jednak nazwa którą Gray nadał nowemu taksonowi okazała się młodszym homonimem innego rodzaju waleni opisanego w 1822 roku, dlatego w 1855 roku francuski paleontolog i entomolog Paul Gervais nadał rodzajowi delfinów nową nazwę. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) butlonos zwyczajny (T. truncatus).
Etymologia Tursio: , nazwa użyta przez Pliniusza na określenie rodzaju ryby przypominającej delfina. Gatunek typowy: Delphinus truncatus . Tursiops (Thursiops): rodzaj Tursio ; ōps, ωπος ōpos ‘wygląd’. Gudamu: nazwa gadamu oznaczająca w telugu delfina. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Delphinus gudamu (= Delphinus truncatus ). Tursiodelphis: łac. tursio, nazwa użyta przez Pliniusza na określenie rodzaju ryby przypominającej delfina;