Dopiero jednak w XVI wieku pierwiastki takie stały się naprawdę istotne, kiedy odkryto, że ogólne wzory na rozwiązania równań trzeciego i czwartego stopnia dają się łatwo wyprowadzić, tylko jeśli po drodze dopuścimy pierwiastki kwadratowe z liczb ujemnych, nawet jeśli jesteśmy zainteresowani jedynie wynikami w liczbach rzeczywistych. (Tartaglia, Cardano).
Było to dosyć zaskakujące dla ówczesnych matematyków, szczególnie biorąc pod uwagę, że nie w pełni zaakceptowano nawet liczby ujemne (por. fałszywy pierwiastek). Liczby takie początkowo nazywane były fikcyjnymi. Termin liczby urojone (łac. imaginaris) zawdzięczamy Kartezjuszowi (Geometria 1637), który chciał w ten sposób zaakcentować ich „nierzeczywistość” i absurdalność w odróżnieniu od dobrze znanych liczb „istniejących w rzeczywistości” (rzeczywistych, łac. realis). Kolejne zamieszanie wprowadziło równanie które zaprzecza zależności prawdziwej dla dodatnich liczb rzeczywistych. Nieprawdziwość tego równania (i związanego z nim ) w przypadku, gdy i są ujemne zaskoczyła nawet Eulera. W końcu wprowadził on w 1777 roku symbol zamiast aby ustrzec się podobnych pomyłek.
XVIII wiek ujrzał prace de Moivre’a i Eulera.