Ustawnik pozycyjny (pozycjoner) – urządzenie sterujące stosowane w siłowniku (pneumatycznym, elektrycznym, hydraulicznym). Rola ustawnika pozycyjnego
Ustawnik pozycyjny zapewnia położenie tłoka zadane odpowiednim sygnałem sterującym (np. prądowym 4-20 mA).
Ustawniki stosowane są najczęściej na siłownikach pneumatycznych.
Ze względu na duże opory w dławnicy zaworu, bezwładność poruszających się elementów siłownika oraz prędkość dopływu powietrza sterującego i zasilającego, nie daje się wysterować precyzyjnie sygnałem pneumatycznym. Stosując ustawnik pozycyjny można znacznie zmniejszyć histerezę, a z tym wiąże się zwiększenie precyzji regulacji procesu.
Zawór z ustawnikiem pozycyjnym, wewnątrz regulatora PID jest klasycznym przykładem regulacji kaskadowej.
Zasada działania ustawnika pozycyjnego
Zasadę działania omówiono na podstawie ustawnika pneumatycznego:
Podczas podania sygnału sterującego mieszek oddziałuje na układ dysza-przysłona, podając odpowiednią ilość powietrza na siłownik. Sygnałem zwrotnym jest położenie zaworu. Położenie zaworu poprzez dźwignię zamyka układ dysza-przysłona, wypracowując położenie równowagi układu.