Niderlandy Południowe – nazwa katolickiej części Niderlandów, która po ostatecznym oderwaniu się zrewoltowanych prowincji kalwińskich północy (1579–1588), pozostała pod władzą królów Hiszpanii. Ukształtowanie się Niderlandów Południowych jest uznawane za początek historii Belgii, która powstała później na ich gruncie.
Historia Podział Niderlandów w toku wojny osiemdziesięcioletniej Początkowo Niderlandy Południowe tworzyły jedynie Luksemburg, Artois, Hainaut i część Flandrii. Były to te prowincje (z wyjątkiem Luksemburga), które w 1579 zawarły unię w Arras. Granica między częścią północną, tworzącą od 1588 Republikę Zjednoczonych Prowincji, a południową zmieniła się znacznie w ciągu toku wojny osiemdziesięcioletniej. Dzięki sukcesom militarnym hiszpańskiego namiestnika Niderlandów, Aleksandra Farnese w latach 80. XVI wieku Niderlandy Południowe objęły większość Flandrii i znaczną część Brabancji. Władzę hiszpańską musiały uznać zdobyte przez Aleksandra Farnese ważne i bogate miasta południa: Brugia (1580), Antwerpia (1585) i Bruksela (1585). To ostatnie miasto stało się wkrótce siedzibą namiestników hiszpańskich, a z czasem stolicą całych Niderlandów Południowych i powstałej później na ich gruncie Belgii. Granica między północą a południem utrwaliła się ostatecznie w północnej Flandrii i w centralnej Brabancji.