thumb|Procesor Transmeta Crusoe TM5600 thumb|Procesor Transmeta Crusoe TM5800
Crusoe – rodzina energooszczędnych procesorów zgodnych z x86, które miały swoją premierę w 2000 roku. Zaprojektowana przez korporację Transmeta z myślą o urządzeniach przenośnych (laptop, tablet) i urządzeniach wbudowanych (cienkie klienty), odtwarzacze DVD, centra multimedialnehttps://www.computerworld.pl/news/Transmeta-zaprezentowala-procesor-Crusoe,13.htmlhttps://www.computerworld.pl/news/Nowe-procesory-Crusoe,62485.html
Nazwa została zaczerpnięta z książki Robinson Crusoehttps://edition.cnn.com/2000/TECH/computing/01/19/crusoe2.idg/index.html.
Dzięki zintegrowaniu mostka północnego i kontrolera pamięci RAM w procesorze, zredukowano ilość potrzebnego miejsca na płycie głównej w urządzeniach mobilnych.
Energooszczędność została osiągnięta dzięki specyficznej architekturze oraz płynnym zmianom parametrów procesora, w zależności od obciążenia systemu. Specjalnie w tym celu napisane oprogramowanie, tłumaczy w czasie rzeczywistym instrukcje x86-32 na instrukcje VLIW (Very Long Instruction Word).