Znajdował się wówczas zbudowany w 1860 roku pierwszy kościół katolicki w Katowicach, który po poświęceniu kościoła Mariackiego został zakupiony przez starokatolików. W 1874 roku, kiedy rozpoczęto prace nad zagospodarowaniem późniejszego placu Wolności, kościół został przeniesiony na późniejszą ulicę Sokolską. Regulację placu ukończono w 1876 roku – posadzono wówczas drzewa i krzewy, a także założono trawniki.
Przy torach kolejowych istniał w tym czasie wielki skład drewna firmy „Bracia Goldstein”. W latach 70. XIX wieku jego właściciele wybudowali tu swą miejską siedzibę – zwaną później pałacem Goldsteinów. W 1882 roku, budując w sąsiedztwie budynek z ogrodem, przy placu ulokował swą siedzibę przeniesiony z Królewskiej Huty Górnośląski Związek Przemysłowców Górniczo-Hutniczych (niem. Oberschlesischer Berg- und Hüttenmännischer Verein).
mały|lewo|Plac Wolności przedstawiony na pocztówce wydanej w 1917 roku
Dokładna data nadania nazwy Wilhelmsplatz dla obecnego placu Wolności nie jest znana, lecz budynki przy nim już od lat 70. XIX wieku miały ten adres. Nazwa ta funkcjonowała do 1922 roku i w latach 1939–1941, natomiast w latach 1941–1945 Adolf-Hitler-Platz.