thumb|230px|Jean Jacques Barthélemy (ryc. 1795) Jean Jacques Barthélemy, Abbé Barthélemy (ur. 20 stycznia 1716 w Cassis w Prowansji, zm. 30 kwietnia 1795 w Paryżu) – francuski literat, lingwista, numizmatyk i badacz starożytności.
Życiorys Wykształcenie klasyczne uzyskał w kolegium duchownym w Marsylii, następnie odbył studia filozoficzne i teologiczne w kolegium jezuickim oraz w seminarium lazarystów. W trakcie przygotowań do kapłaństwa skierował swe zainteresowania na języki wschodnie i zajął się studiowaniem starożytności klasycznej, zwłaszcza numizmatyki. W 1744 udał się do Paryża, gdzie został asystentem Claude Gros de Boze'a, sekretarza Akademii Inskrypcji i Literatury Pięknej oraz kustosza Królewskiego Gabinetu Medali. W 1754 zastąpił go na tym stanowisku aż do wybuchu rewolucji; w tym okresie niemal podwoił istniejące zbiory, odbywając także w tym celu podróże do Włoch (m.in. do ruin Pompei, Herkulanum, Paestum). W zbiorach wprowadził istniejącą dotąd metodę klasyfikacji numizmatycznej.