Sytuacja ta wywarła niewątpliwy wpływ na język, folklor i zabytki kulturowe.
Duże wartości krajobrazowe, które objawiają się przede wszystkim malowniczością doliny i rzeki Pilicy, obecnością dużych kompleksów leśnych oraz usytuowaniem na skrzyżowaniu szlaków handlowych już od dawna przyciągały na ten teren wielu ludzi.
Świadczy o tym czas powstania i funkcje miejscowości takich jak: Inowłódz z romańskim kościołem pw. św. Idziego i ruinami zamku kazimierzowskiego, Spała – dawny ośrodek łowiecki i rezydencja prezydentów II Rzeczypospolitej, Rzeczyca i Luciąża.
Znaną miejscowością jest również Studzianna, na terenie której znajduje się bardzo cenny obiekt budownictwa sakralnego – zespół kościelno–klasztorny Filipinów, stanowiący cenny przykład architektury barokowej. Na terenie Spalskiego Parku Krajobrazowego występują ponadto liczne zabytki techniki, takie jak wiatraki, młyny wodne i tartaki.
We wsiach zachowały się zabytkowe drewniane zabudowania m.in. w Brzustowie, Brudzewicach oraz Studziannej.