Apollo to pierwiastek dobra i stałości (Swaróg, Gabriel, Brahman), Dionizos – pierwiastek szału i niszczenia (Weles, Lucyfer, Śiwa).
Opera posiada osobliwy immanentny ruch ekspresji , podobny do Dziadów Mickiewicza (wśród znawców literatury występuje pojęcie „arcydzieła w ruchu” opisujące przypadek Dziadów). Ruch ten dzieli się na cykle. W trzech aktach występuje cykl powtarzający się w kilku wymiarach – wymiar fabularny (walka – sąd Króla na Pasterzu zamienia się w walkę-sąd na Królu ostatecznie nierozwiązany w trzecim akcie), wymiar muzyczny (powtarzające się leitmotivy, ruch dzieła od śpiewów cerkiewnych do ekspresji szału greckiego; ruch od warstwy surowej, chorałowej, przez impresjonizm do ekspresjonizmu w całym dziele; narastający chaos harmoniki w partiach „czaru” Pasterza, melancholia i niepokój). W nieustającym, kosmicznym ruchu zachwiania fabularnego i muzycznego wyzwalają się jak z mitycznego chaosu poszczególne zmysły i uczucia. Z Króla-Apolla wyzwala się agape, miłość wyższa, egzystencjalna i syntetyczna, a z Pasterza-Dionizosa eros, miłość dozgonna, ekspresyjna, erotyczna. Ta pierwsza skierowana jest tylko do Roksany, powstaje rozpacz – nowy paradygmat życia Króla. Ta druga jest miłością pankosmiczną, szaloną, która sama siebie wyraża poprzez wieczne zaprzeczenie. Akt pierwszy określa utratę, akt drugi – żal.