Francis Willughby, angielski ichtiolog, w swojej pracy z 1686 traktował tobiasza jako węgorza i opisuje pod nazwą Anguilla de arena. Wiadomo, że przed wydaniem linneuszowskiej Systema Naturae opis A. tobianus, pod różnymi nazwami i w różnym ujęciu, pojawił się w co najmniej 18 pracach. Współcześnie umieszczany w rodzinie dobijakowatych, w rzędzie ryb okoniokształtnych. Nazwa rodzajowa Ammodytes pochodzi od połączenia greckich słów ammos – oznaczającego piasek, i dytes – lubiącego zanurzać się, nurkować.
Rozmieszczenie i środowisko Występuje w północno-wschodniej części Oceanu Atlantyckiego, od zachodnich krańców Rosji po Półwysep Iberyjski, włączając w to również Morze Północne, w którym jest gatunkiem pospolitym, i Morze Bałtyckie, zwłaszcza w jego zachodniej części. Obecny także w wodach opływających południowe wybrzeże Islandii. Zasięg występowania A. tobianus zamyka się w obszarze 72°N–36°N, 23°W–42°E, obejmując wody Rosji (zarówno przybrzeżne wody Morza Barentsa na wysokości Murmańska, jak i Morza Bałtyckiego w rejonie obwodu królewieckiego), Norwegii (w tym Svalbardu), Szwecji, Finlandii, Danii (w tym Wysp Owczych), Wielkiej Brytanii, Irlandii, Guernsey, Jersey, Wyspy Man, Islandii, Francji, Belgii, Holandii, Niemiec, Polski, Litwy, Łotwy, Estonii, Hiszpanii, Portugalii i Gibraltaru.