Muzeum Historii Miasta Lublina – oddział Muzeum Narodowego w Lublinie. Mieści się w budynku zabytkowej Bramy Krakowskiej. Powstał jako Dział Historyczny w 1965 rokuMagdalena Piwowarska, 110 lat Muzeum Lubelskiego. Kalendarium, s. 43. Zorganizowana tam wystawa stała „Historia miasta” przedstawia dzieje Lublina od okresu osadniczego (VI–VIII w.) do 1944 roku. Eksponaty rozmieszczono na czterech piętrach, wokół spiralnej klatki schodowejMałgorzata Surmacz, Muzeum Historii Miasta Lublina [w:] Magdalena Piwowarska, 110 lat Muzeum Lubelskiego. Kalendarium, s. 127. Z ostatniej kondygnacji można oglądać panoramę miasta we wszystkich kierunkach.
Historia Oddział powstał jako pierwszy z rozlokowanych na terenie Lublina oddziałów Muzeum Lubelskiego. Początki sięgają 1961 r., kiedy w Muzeum Lubelskim powołano Dział Historyczny, który po czterech latach przeniesiono do odrestaurowanej Bramy Krakowskiej. Oddział od początku miał za zadanie gromadzenie pamiątek historycznych dotyczących historii regionu, a przede wszystkim miasta Lublina. Ze względu na charakter zbiorów w lipcu 1979 r. zmieniono nazwę na Muzeum Historii Miasta Lublina.