Ostrakodermy, bezszczękowce pancerne (Ostracodermi) – nazwa stosowana dla kilku grup niewielkich paleozoicznych wodnych kręgowców o rybim pokroju ciała, należących do kilku rzędów lub gromad bezżuchwowców (Agnatha), pospolitych zwłaszcza w późnym sylurze i wczesnym dewonie (ok. 387-421 mln lat temu) w Europie i Ameryce Północnej. Zwierzęta te nie miały jeszcze wykształconych szczęk i zwykle płetw parzystych. Cechy te wiążą ostrakodermy ze współczesnymi krągłoustymi – minogami i śluzicami – z którymi często łączy się je w nadgromadę bezżuchwowców. Ich ciało okrywał pancerz skórny (stąd nazwa: gr. ὄστρακον ostrakon - skorupka i δερμα derma - skóra); niekiedy występowały także skostnienia szkieletu wewnętrznego. Osiągały kilkadziesiąt centymetrów długości.
Głowa i okolica skrzelowa ciała osteostraków, m.in. cefalaspisa (Cephalaspis) okryte były szeroką, półksiężycową tarczą kostną. Po stronie grzbietowej znajdowały się parzyste oczodoły i otwór oka ciemieniowego, przed którym leżał (jak u minogów) otwór prowadzący do narządu nosowego i przysadki mózgowej. Niewielki otwór gębowy prowadził do obszernej jamy gębowej i skrzelowej;