Ikaria XB 1 (czes. Ikarie XB 1) – czechosłowacki film fantastycznonaukowy z 1963 roku w reżyserii Jindřicha Poláka, oparty swoimi wątkami na powieści Stanisława Lema Obłok Magellana, co jednak nie jest wspomniane w napisach końcowych filmu.
Fabuła Adaptacja ta nawiązuje luźno do pomysłu Lema z książki, do pierwszej podróży statku kosmicznego poza Układ Słoneczny – do planet gwiazdy Alfa Centauri. Akcja zaczyna się w 2063 roku, na pokładzie statku „Ikaria”. Lot ma potrwać 15 ziemskich lat (tylko dwa lata na statku), a załoga liczy 40 osób. Podczas podróży bohaterowie napotykają wrak ziemskiej stacji kosmicznej z XX wieku. Podobnie jak w książkowym pierwowzorze Lema, jest to orbitalna stacja bojowa o nazwie „Tornado”, przewożąca broń chemiczną (gaz bojowy o nazwie „Tiger Fun” – powodujący szybką śmierć i zapobiegający rozkładowi martwych ciał), oraz pociski nuklearne. W okolice stacji zostaje wysłany statek badawczy z dwoma członkami załogi. Przypadkowo uruchamiają jeden pocisk nuklearny, który niszczy stację i statek badawczy z dwoma członkami załogi. Po tym wypadku „Ikaria” z resztą załogi podejmuje dalszą podróż, podczas której narażona jest na tajemnicze promieniowanie wywołujące senność, którego źródłem jest Czarna Gwiazda.