300px|thumb|Karta tytułowa dzieła Rutki Rękoprowadzenie do Nawrocenia Mahometanow, 1654 Teofil Rutka SJ, także Bogumił (ur. 27 grudnia 1622 w województwie kijowskim, zm. 18 maja 1700 we Lwowie) – polski zakonnik rzymskokatolicki, jezuita. Filozof, retor, polemista, tłumacz i misjonarz. Pisarz religijny, autor prac na temat Ojców Kościoła oraz problemu filioque różniącego Kościół rzymskokatolicki i cerkiew prawosławną.
Życiorys Do Towarzystwa Jezusowego wstąpił 13 sierpnia 1643 w Krakowie. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1652 w Poznaniu. W latach 1653–1654 był profesorem retoryki w Gdańsku, w 1655 w Kaliszu, w latach 1656–1657 w Głogowie. W latach 1657–1658 był misjonarzem dworskim, prawdopodobnie u Krzysztofa Żegockiego. Następnie ponownie został profesorem retoryki: w latach 1658–1659 w Kaliszu i w latach 1659–1560 w Lublinie.
W 1661 jako misjonarz uczestniczył w poselstwie Władysława Szmelinga do Chanatu Krymskiego. W latach 1661–1663 był profesorem filozofii w Lublinie. W 1663–1664 był penitencjarzem w sanktuarium w Loreto. Po powrocie do Polski został profesorem filozofii w Poznaniu w latach 1664–1666 i teologii polemicznej w Kaliszu w latach 1666–1667.