Nie można na podstawie faktu lokowania na prawie niemieckim wyciągać wniosku o faktycznym zamieszkiwaniu lokowanego terenu przez Niemców. Na terenach przygranicznych mogli oni stanowić nawet znaczny procent osiedleńców, jednak sami Niemcy mogli występować co najwyżej na początku osadnictwa, natomiast decydujące znaczenie miał właściciel ziemi, a nie koloniści.
Charakter kolonizacji Kolonizacja niemiecka w środkowej Europie przebiegała dwutorowo. W granicach państw, które przyjęły chrześcijaństwo i zostały uznane przez Rzym, była zazwyczaj procesem pokojowym, gdyż często władcy: czescy, polscy, węgierscy, zachęcali Niemców do zakładania osad na terenach słabo rozwiniętych lub słabo zaludnionych. Niemcy bałtyccy oraz Niemcy zamieszkali na obszarze węgierskiego Siedmiogrodu mieli dość duże przywileje i różnego rodzaju ulgi.
Inny charakter miała natomiast kolonizacja niemiecka na terenach zamieszkałych przez pogańskich Słowian połabskich. Wiązała się one bowiem z wieloma wojnami między księstwami niemieckimi, a Związkiem Wieleckim. W walkach z Wieletami brał udział również sojusznicy Cesarza jak Mieszko I czy Bolesław Chrobry.