thumb|right|260px|Motín de Esquilache, przypisywany Franciscowi Goi thumb|right|260px|Tradycyjne stroje na obrazie Goi zatytułowanym Spacer w Andaluzji (1777) Zamieszki Esquilachego (hiszp. Motín de Esquilache) – rozruchy w Madrycie i niemal 70 innych hiszpańskich miastach, do których doszło wiosną 1766 rokuCharles Noel, Charles III of Spain, in: Enlightened Absolutism: Reform and Reformers in Later Eighteenth-Century Europe, H. M. Scott (ed.), Palgrave Macmillan 1990, s. 134..
Bezpośrednią przyczyną zamieszek w Madrycie był niepopularny dekret wydany przez pochodzącego z Włoch ministra finansów Leopolda de Gregoria, markiza Esquilache. Dekret ten zakazywał mieszkańcom Madrytu noszenia długich płaszczy (capas) i wielkich kapeluszy o szerokim rondzie (sombreros). Minister chciał w ten sposób poprawić bezpieczeństwo w mieście, uniemożliwiając przestępcom zakrywanie twarzy i noszenie broni pod płaszczamiTadeusz Miłkowski, Paweł Machcewicz, Historia Hiszpanii, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1998, s. 209.William Hargreaves-Mawdsley, Eighteenth-Century Spain 1700-1788: A Political, Diplomatic and Institutional History, Macmillan Press Ltd, 1979, s. 111.. Jego działania zostały jednak uznane przez ludność za naruszenie wolności i tradycji.