Alfons VIII Kastylijski, nazywany Él de las Navas (ur. 11 listopada 1155 w Sorii, zm. 5 października 1214 w Gutierre-Muñoz) – król Kastylii od 1158, aż do swojej śmierci.
Życiorys Był synem króla Sancho III Upragnionego i jego żony – Blanki z Nawarry, córki króla Garcii IV Odnowiciela. Został najlepiej zapamiętany ze względu na swój udział w rekonkwiście i upadku Kalifatu Almohadów. Po ogromnej porażce pod Alarcos właśnie z rąk Almohadów poprowadził armię złożoną z hiszpańskich i zagranicznych chrześcijańskich książąt. W 1177 r. zdobył Cuencę osiągając również polityczny cel, którym było zerwanie przez Aragonię zależności feudalnej od Kastylii. Najważniejsze zwycięstwo odniósł jednak w bitwie pod Navas de Tolosa w 1212 r. – przełomowej bitwie rekonkwisty.
Przewidział również dominację Kastylii nad Leónem oraz zawarł przymierze z Aragonią, przez co otworzył drogę do zjednoczenia wszystkich hiszpańskich księstw w jedno państwo. W roku 1214 założył pierwszy hiszpański uniwersytet – Studium generale w Palenci, który jednak nie dotrwał nawet do jego śmierci.