Protel grzywiasty, protel, hiena grzywiasta (Proteles cristata) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny proteli (Protelinae) w obrębie rodziny hienowatych (Hyaenidae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1783 roku szwedzki przyrodnik Anders Sparrman, nadając mu nazwę Viverra cristata. Jako miejsce typowe Sparrman wyznaczył blisko „Little Fish River, w Somerset East, w Kolonii Przylądkowej”.
Chociaż wcześniej P. cristata umieszczano we własnej rodzinie Protelidae, obecnie jest on umieszczany w Hyaenidae. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznawali dwa podgatunki, gdyż sądzono, że do gatunku należą dwie odrębne populacje oddalone od siebie o około 1500 km, jednak analizy na podstawie danych morfologicznych i genetycznych wykazały, że populacje te reprezentują odrębne gatunki – P. cristata i P. septentrionalis.
Etymologia Proteles: pro „przed, z przodu”; τελειος teleios „doskonały”. cristata: „czubaty, ozdobiony kitą”, od crista „czub, grzebień”.
Występowanie Protel grzywiasty występuje wyłącznie na kontynencie afrykańskim.