Sól ziemi czarnej – polski, barwny film historyczny z 1969 roku w reżyserii Kazimierza Kutza; pierwsza część tzw. tryptyku śląskiego, obejmującego również filmy Perła w koronie (1971) i Paciorki jednego różańca (1979). Film ukazuje losy Gabriela (Olgierd Łukaszewicz), jednego z siedmiu braci Basistów, którzy spontanicznie dołączają do drugiego powstania śląskiego w 1920 roku. W trakcie walk Gabriel zakochuje się w niemieckiej sanitariuszce, co komplikuje jego stosunek do zrywu powstańczego.
W Soli ziemi czarnej Kutz zawarł wątek autobiograficzny (jego ojciec uczestniczył w trzecim powstaniu śląskim), a treść filmu wynikała ze starannej lektury literatury poświęconej Śląskowi, na podstawie której powstał autorski scenariusz. Kluczowa dla całości filmu okazała się scena przyśniona przez Kutza, w której Gabriel przenosi umierającego brata do kościoła. Za realizację Soli ziemi czarnej odpowiadał Zespół Filmowy „Wektor”, a zdjęcia do filmu nakręcił Wiesław Zdort.