Nagrody i wyróżnienia Nagroda Ministra Edukacji Narodowej (1978, 1985) Nagroda „Miesięcznika Literackiego” za W kręgu mitów polskich (1978) Nagroda im. Tomasza Nocznickiego (1980) Nagroda „Życia Literackiego” (1984) Nagroda im. Kazimierza Wyki (1989) Nagroda Miasta Krakowa (2009) Nagroda Krakowska Książka Miesiąca (za listopad 2010) za Serce Polski. Szkice krakowskie (Księgarnia Akademicka, Kraków 2010) Nagroda im. Józefa Dietla (2012) Nagroda im. prof. Aleksandra Gieysztora przyznawana przez Fundację Bankową im. Leopolda Kronenberga (2014) Nagroda Funduszu Literatury Nagroda i Medal Zygmunta Glogera Nagroda im. Włodzimierza Tetmajera Nagroda im. Jana Stanisławskiego Honorowy obywatel Tarnowa (2000), Sanoka (2001) i Radłowa Tytuł profesora honorowego Uniwersytetu Jagiellońskiego Tytuł „Krakowianina Roku” (2000) Tytuł „Małopolanina Roku” (2005) Tytuł „Honorowego Ambasadora Polszczyzny” (2008) Medal Pamiątkowy „Pro Masovia” (2012) Złoty Hipolit (2015)
Doktoraty honoris causa Akademia Pedagogiczna w Krakowie (2003) Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu (2003) Akademia Świętokrzyska (2004) Papieska Akademia Teologiczna (2005) Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej (2005)