Marek Jan Czapliński (ur. 31 grudnia 1940 w Krakowie) – polski historyk, prof. dr hab., pracownik Uniwersytetu Wrocławskiego i Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nysie.
Życiorys Jest synem profesora Władysława Czaplińskiego. Absolwent V Liceum Ogólnokształcącgo we Wrocławiu W latach 1958–1963 studiował historię na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Ważniejsze obszary jego zainteresowań to historia niemieckiego kolonializmu, historia niemieckiej propagandy morskiej, dzieje biurokracji niemieckiej, mentalność w XIX w., życie codzienne XIX w., historia prasy, dzieje Śląska w XIX - XX w. (ruchu polskiego, miast śląskich, Uniwersytetu Wrocławskiego). Jest członkiem rad naukowych: Rady Naukowej Centrum Badań Historycznych PAN w Berlinie, Rady Naukowej "Przeglądu Historycznego" w Warszawie
W latach 1990–1996 był dziekanem Wydziału Nauk Historycznych i Pedagogicznych Uniwersytetu Wrocławskiego, wcześniej był prodziekanem. Poza tym był wicedyrektorem Instytutu Historycznego. Obecnie pełni funkcję kierownika Zakładu Historii Śląska. Członek Collegium Invisibile. W 1993 r. uzyskał tytuł profesora nauk humanistycznych.