wykonywał on jedynie zalecenia naczelnika. W 1864 roku pod naciskiem władz rosyjskich bernardyni opuścili miasto, a budynki klasztorne przeszły pod władzę proboszcza. W latach 70. XVIII wieku w Ostrołęce został ulokowany duży garnizon wojskowy. W latach 90. Ostrołęka przeżyła bardzo szybki napływ ludności, z powodu dużego zapotrzebowania na siłę roboczą (stawiano w tym czasie dużo nowych budynków).
Na przełomie wieków w Ostrołęce zawiązała się działalność konspiracyjna, powstawały oddziały partii politycznych. W listopadzie 1904 r. w Ostrołęce strajkowali robotnicy. Były to jedne z pierwszych demonstracji, które wkrótce objęły całą Polskę. Na początku XIX w. powstała w mieście cerkiew, co było propagandowym akcentem carskiej władzy. Do czasów I wojny światowej miasto rozwinęło się nieco, ale nadal zostało małym, prowincjonalnym miasteczkiem na uboczu.
Ostrołęka w czasie I wojny światowej thumb|Wnętrze kościoła pw. św. Antoniego służącego za szpital polowy w czasie I wojny