Rozkład wody pod wpływem cząstek α zaobserwowała Maria Skłodowska-Curie podczas pracy z roztworami soli radu. Ponieważ produktami tej reakcji były wodór i tlen, proces ten nazwała radiolizą, przez analogię do elektrolizy wody, której produktami są także wodór i tlen. Obserwacja ta dała początek chemii radiacyjnej. W odróżnieniu od reakcji fotochemicznej, o których przebiegu decydują rodzaj i charakter wiązań między atomami w cząsteczce, w rekcjach radiacyjnych dominuje proces jonizacji, zależny przede wszystkim od gęstości ośrodka.
Dozymetria Pomiarami dawek promieniowania jonizującego zajmuje się dozymetria. Ponieważ wskutek pochłonięcia promieniowania następuje wzrost energii wewnętrznej układu, objawiający się wzrostem temperatury, można przez jej dokładny pomiar określić dawkę pochłoniętej energii promieniowania. Miarą chemiczną skutków działania promieniowania wysokoenergetycznego jest tzw. wydajność radiacyjna, czyli liczba powstających lub znikających indywiduów chemicznych wskutek pochłonięcia pewnej porcji energii przez ośrodek. Duża szybkość reakcji radiacyjnych wynika z bardzo małej energii aktywacji koniecznej do ich przebiegu. Badania mechanizmu i kinetyki reakcji radiacyjnych polegają min. na spowolnieniu reakcji przez zamrożenie próbki powodujące uwięzienie powstałych nietrwałych produktów radiolizy w tzw.